Nowa Zelandia, mimo, że leży w odległej Oceanii, jest typowym krajem zachodnim i na wskroś "europejskim", bo przecież w większości zamieszkała jest przez Brytyjczyków. Wybierając się do kraju kiwi, warto jednak pamiętać o mniej lub bardziej istotnych różnicach i poznać kilka, być może cennych, informacji:

[Kiedy jechać] - [Czas] - [Pogoda] - [Godziny pracy firm i handlu] - [Jazda samochodem] - [Elektryczność] - [Telekomunikacja] - [Co i gdzie jeść?] - [Woda] - [Informacja turystyczna] - [Bezpieczeństwo] - [Ceny, podatki i napiwki] - [Jak oszczędzić, czyli karty zniżkowe] - [Jak działa służba zdrowia?] - [Jak wyprowadzić się do Nowej Zelandii?] - [Pomoc]

Kiedy jechać

Ze strony pogody właściwie o każdej porze roku spodziewać się można tego samego. W Nowej Zelandii panuje klimat podzwrotnikowy, morski, z opadami równomiernie rozmieszczonymi w ciągu całego roku. Najwięcej turystów odwiedza kraj latem (listopad - kwiecień), kiedy temperatura jest nieco wyższa niż zwykle (średnio 16° C), choć miłośnicy narciarstwa naturalnie wolą okres zimowy. Najtrudniej o miejsce w hotelu w okolicach popularnych świąt - Bożego Narodzenia lub Wielkanocy. Inne okazje dobre na wizytę to np. festiwal Summer City Programme (Wellington, styczeń-luty), Marlborough Food & Wine Festival (Blenheim, 2 tydzień lutego), Międzynarodowy Festiwal Sztuki (Wellington, luty, ale tylko w latach nieparzystych). Jedną z największych atrakcji turystycznych jest konkurs strzyżenia owiec odbywający się w marcu w Masterton (warto przypomnieć, że Nowozelandczycy są mistrzami w błyskawicznym strzyżeniu; rekordzista w ciągu 9 godzin pozbawił futra 750 owiec).

Czas

W Nowej Zelandii zima jest w środku europejskiego lata i odwrotnie, więc np. w grudniu nie warto wybierać się tu w kożuchu. Dzień zaczyna się i kończy tutaj o 12 godzin wcześniej niż u nas. Wiosną, w związku ze sztucznymi przesunięciami czasu, różnica ta wynosi 10 godzin. Po przylocie do Nowej Zelandii godziny te "znikają" z naszych życiorysów lecz odzyskujemy je po powrocie do kraju. Chyba, że ktoś chce pozostać tu na stałe i wtedy musi pogodzić się z tą "stratą" na zawsze!

Pogoda

Ze względu na morski klimat pogoda bywa w ciągu dnia zmienna. Oprócz parasola lub kurtki przeciwdeszczowej warto pamiętać o zabraniu okularów przeciwsłonecznych, czapki i koniecznie kremów z filtrami ochronnymi, bowiem słońce bywa tu bardzo silne.

Gdybyśmy spróbowali porównać warunki klimatyczne obydwu wysp nowozelandzkich z warunkami znanych nam terytoriów na półkuli północnej, to odpowiednikiem pierwszej byłyby kraje północnej Afryki i Morza Śródziemnego, a drugiej - kraje południowej i środkowej Europy. W Nowej Zelandii z pewnością zawsze jest cieplej niż w Polsce.

Godziny pracy firm i handlu

Od poniedziałku do piątku firmy, biura pracują w godzinach 9.00-17.00, banki 9.00-16.30. Większość sklepów otwartych jest w godzinach 8.00-18.00, w piątki często do 21.00 a w soboty do południa. Wiele dużych sklepów pracuje nawet do 23.00 a także w niedziele. Z dokonaniem zakupów zawsze tutaj można zdążyć.

Jazda samochodem

Jeździmy lewą stroną tak, jak w Wielkiej Brytanii, skąd ten porządek ruchu został przeniesiony. Na rondach pierwszeństwa udzielamy z prawej strony a na skrzyżowaniach równorzędnych - z lewej. Lepiej od razu uniknąć niepotrzebnej na urlopie kraksy!

Nowa Zelandia ma bardzo dobrze rozwiniętą sieć dróg. Obowiązują tu ograniczenia prędkości: w mieście 50 km/h, poza terenem zabudowanym (także na autostradzie) 100 km/h. Przekroczenie limitu może drogo kosztować - mandaty są bardzo wysokie, a policja czujna.

Aby prowadzić samochód w Nowej Zelandii należy zabrać ze sobą Międzynarodowe Prawo Jazdy oraz polskie prawo jazdy (dokumenty te ważne są tylko razem). Międzynarodowe prawo jazdy ważne jest tutaj tylko przez jeden rok. Warto zabrać dokument z firmy ubezpieczeniowej pokazujący historię Twojej jazdy. Pomoże to w uzyskaniu zniżki przy ubezpieczaniu pojazdu w NZ (jeśli takowy nabędziesz).

Napięcie 230-240 V, częstotliwość 50 Hz, czyli podobnie jak w Polsce, ale kształt gniazdek i wtyczek jest zupełnie inny. Trzeba na miejscu w sklepach elektrycznych kupić adaptor w cenie ok. 13 NZ$. W niektórych hotelach w łazienkach można podłączyć nasze wtyczki, ale od urządzeń bardzo małej mocy np. zasilacze do kamer wideo, telefonów komórkowych lub maszynki do golenia. W większości hoteli są również gniazdka z napięciem 110 V do urządzeń o mocy 20 W.

W kraju obowiązują numery 7-cyfrowe, które w ruchu międzymiastowym poprzedzone są 2-cyfrowymi numerami kierunkowymi rozpoczynającymi się na 0. Informacja o numerach krajowych - 018, o numerach międzynarodowych - 0172. Ceny rozmów z Polską z telefonów stacjonarnych wynoszą 2,5 - 5 NZ$ za minutę i tych najwyższych stawek spodziewać się można w hotelach, które doliczają swoje słone marże, dlatego lepiej dzwonić z aparatów publicznych. W niedziele i niektóre weekendy obowiązują o połowę niższe stawki. Międzynarodowe numery kierunkowe: do Nowej Zelandii - 0064, do Polski - 0048. Połączenia, dzięki łączności satelitarnej, uzyskuje się natychmiast i są wyjątkowo wysokiej jakości. Niektóre urzędy pocztowe, firmy komputerowe i hotele świadczą usługi internetowe w zakresie poczty elektronicznej. Bardzo tanio można wysłać e-mail.

Co i gdzie jeść?

Kuchnię nowozelandzką, której nie należy mylić z maoryską, wyróżnia duży wybór dań z owoców morza. Dziesiątki gatunków ryb, małży, ostryg przyrządza się tu na liczne sposoby. Wśród mięs dominują baranina i wołowina. Natomiast wieprzowina ma znacznie mniej zwolenników niż w Polsce. Dobrze przyrządzone jagnię smakuje wybornie. A do tego jeszcze bogaty wybór sałat i sałatek... Menu zawiera sporo warzyw: szparagi, kumara - słodkiego ziemniaka, groszek, kukurydzę i awokado. Miejscowy klimat umożliwia uprawę wszystkich warzyw europejskich oraz wielu innych wymagających ciepłego klimatu.

Jeśli na restauracji będzie znak BYO (Bring Your Own), to trzeba przynieść butelkę ze sobą, bo lokal ten nie ma zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Kelner otworzy butelkę, naleje z niej do kieliszków i pobierze stosowną opłatę za usługę. Ot, taki nowozelandzki zwyczaj! W lokalach z licencją na sprzedaż własnego alkoholu jest to zabronione.

Woda z kranu jest świeża i zdatna do picia lecz w dużych miastach często bywa chlorowana i z dodatkiem fluoru. Aby uniknąć problemów np. podczas trekingu lub wypadów na bezludzie lepiej zabrać ze sobą wodę mineralną w butelce. W niektórych rejonach (co zwykle obwieszczają plakaty i ulotki) występują w wodzie pierwotniaki Giardia lamblia. Przed zakażeniem można ustrzec się gotując wodę.

Informacja turystyczna

Ustawowo promocją turystyki w Nowej Zelandii zajmuje się Tourism New Zealand (TNZ), czyli Nowozelandzki Urząd Turystyki. Urząd zarządza szeroko rozbudowaną siecią biur i punktów informacji turystycznej New Zealand Tourist Information (NZTI) zarówno w kraju, jak i za granicą.

Pod względem promocji i informacji turystycznej Nowa Zelandia jest idealnie zorganizowanym krajem. Bezpłatne foldery, mapy, prospekty znajdziemy wszędzie - nie tylko w licznych punktach informacyjnych, ale i na dworcach, w hotelach, na campingach.

Doskonałym źródłem informacji, zwłaszcza dla niezbyt rozrzutnych "plecakowców", są także bezpłatnie rozprowadzane magazyny globtroterskie, takie jak: Backpackers News czy TNT Magazine.

Nowa Zelandia to kraj doskonale przygotowany do obsługi każdego turysty. Drogich moteli i hoteli nie brakuje, ograniczymy się jednak do wymienienia tanich możliwości:
 

• Hostel YIHA lub Backpackers hostel
  Odpowiednik naszych schronisk młodzieżowych - całkiem zresztą komfortowych. Za nocleg w pokoju 2-osobowym płaci się przeciętnie od 15-20 NZ$ od osoby, za łóżko w dormitorium od ok. 10 do 18 NZ$. Posiadacze różnych kart (VIP, BHA,ISIC) mogą liczyć na ulgi 1 NZ$ od osoby. Często konieczne jest posiadanie własnego śpiwora. Można korzystać z wyposażonej w garnki i naczynia kuchni, pooglądać telewizję, poczytać książki i czasopisma. Niekiedy w cenie jest już także bezpłatny transport (np. z centrum miasta, z lotniska), pożyczenie roweru albo śniadanie.

• Campingi
  Na większości campingów płaci się od osoby i jest to kwota zwykle 7-9 NZ$ za noc. W zamian za to ma się zagwarantowane bezpieczne miejsce na namiot, dostęp do pryszniców, do kuchni (naczynia i garnki trzeba mieć swoje), czasem do świetlicy z telewizorem.

• Biwakowanie na dziko
  Pomijając tereny, gdzie stoją wyraźne tabliczki "No camping", to ogólnie nie ma z tym problemów. Miejsc na idealne biwaki nie brakuje, kraj jest bezpieczny, nikogo nie dziwi rozbity namiot.

Polscy turyści mogą skorzystać z informacji oferowanych przez polskie placówki dyplomatyczne, takie jak np. Ambasada RP w Wellington, Konsulat Honorowy w Auckland czy otwarte codziennie biuro podróży Green Lite Travel w Auckland. Jest to jedyne w Nowej Zelandii biuro prowadzone przez Polaków. Jego właściciele - Maria i Bogusław Nowakowie - proponują wiele standardowych tras zwiedzania kraju, a także spełniają indywidualne życzenia klientów. Jest tu oferowany pełny pakiet usług turystycznych, komunikacyjnych, hotelowych i gastronomicznych. Biuro prowadzi również konsultacje imigracyjne dla Polaków.

Bezpieczeństwo

Nowa Zelandia jest krajem ogólnie bezpiecznym. Nie ma tam żadnych groźnych drapieżników, jadowitych gadów, płazów czy owadów. Sytuacja wewnętrzna jest stabilna i nie stwarza zagrożeń dla turystów. Przestępstwa zdarzają się rzadko i stanowią prawdziwą sensację. Bywa jednak, że i sami Kiwi ostrzegają, iż czasy się zmieniają nawet w ich ojczyźnie i nie należy być zbyt łatwowiernym. Czyli - jest bezpiecznie, ale ostrożność nie zawadzi. Poruszanie się w małych grupach lub pojedynczo w późnych godzinach wieczornych jest ryzykowne. Turyści muszą zwracać uwagę na przestrzeganie zasad porządku publicznego. W przeciwnym razie mogą zostać zatrzymani przez policję, a w szczególnym przypadku (skargi drugiej osoby) ich sprawa może zostać skierowana do sądu zajmującego się w Nowej Zelandii także orzekaniem w sprawach o wykroczenia.

Ceny typowe jak w krajach zachodnich, czyli dla nas nie najniższe. Nowozelandzki VAT, czyli tzw. GTS wynosi 12,5 % i zazwyczaj jest wliczony w cenę lecz np. w restauracjach może być doliczony na końcu rachunku. Napiwki nie są tutaj oczekiwane, natomiast opłaty usługowe w hotelach i restauracjach są mile widziane.

Jak oszczędzić, czyli karty zniżkowe

Podróżowanie po Nowej Zelandii - to, niestety, dość duże koszty. Jeśli jesteśmy tzw. turystami niskobudżetowymi, warto zastanowić się nad wyrobieniem którejś ze specjalnych kart uprawniających do licznych zniżek. Najpopularniejsze z nich to:

• ISIC - czyli Międzynarodowa Legitymacja Studencka - najlepiej wyrobić ją jeszcze w Polsce, przed wyjazdem, bo przydaje się w wielu krajach świata (w Nowej Zelandii także). Aktualny koszt wyrobienia 57 zł (zakup w biurach Almaturu lub za naszym pośrednictwem).

• V.I.P.Backpacker - tzw. VIP (koszt 25 NZ$), The Backpackers Card - "BHA" - wydana przez Backpackers Hostel Association (koszt 19.50 NZ$) i YHA wydana przez Youth Hostel Association (koszt 24 NZ$). Wyyrabianiem tych kart zajmują się m.in. punkty informacji turystycznej w Nowej Zelandii. Zniżki, jakie nam gwarantują, są podobne, tzn.: 50% na krajowe przeloty lotnicze, 30% na przejazdy autobusami linii Mount Cook oraz koleją, 5% przy wykupie tzw. travelpassu na Kiwi Experience lub Magic Bus, zniżki na różnorakie atrakcje turystyczne i sportowe, specjalne ceny za porady medyczne, po 1 NZ$ zniżki w większości hosteli, 10% na wypożyczenie samochodu w firmie Pegasus.

Jak działa służba zdrowia?

Wizyty w przychodniach (GP doctors) są generalnie płatne (ok. NZ$45), inne usługi (np. nagła interwencja lekarska, wypadek samochodowy) są bezpłatne. Mimo, że większość zabiegów w szpitalach jest wykonywana nieodpłatnie, oczekiwanie w kolejkach w szpitalach państwowych jest często bardzo długie. Polecamy wykupienie medycznych ubezpieczeń umożliwiających tanie korzystanie z prywatnych klinik i szpitali.

Gdy zdarzy się wypadek leczenie powypadkowe w szpitalu jest bezpłatne. Lekarze nie pytają o ubezpieczenie, stan zdrowia pacjenta jest najważniejszy.

Od gości zagranicznych nie są wymagane żadne szczepienia.

Jak wyprowadzić się do Nowej Zelandii?

Mały przyrost naturalny zawsze niepokoił rząd Nowej Zelandii. Imigracja była i nadal jest ważnym czynnikiem nie tylko wzrostu populacji, ale także rozwoju ekonomicznego kraju. Wielu ludzi, w tym także Polacy, marzy o tym, aby zamieszkać na stałe w Nowej Zelandii. Przepisy imigracyjne umożliwiają to, ale nie każdemu.

Istnieje kilka kategorii podań imigracyjnych:

1. Skilled Migrant Category - kategoria generalna;
2. Family Category - kategoria rodzinna;
3. Business Investor Category - kategoria biznesowo-inwestycyjna;

4. Enterprenerial Category - kategoria przedsiębiorczości;
5. Humanitarian Category - kategoria humanitarna.

Kompletna informacja o emigracji do Nowej Zelandii znajduje się na stronie New Zealand Immigration Service. Zainteresowanym polecamy również polską stronę biura Nowozelandzki Departament Imigracyjny, zajmującego się prowadzeniem procesu emigracyjnego, a także serwis Green Lite Travel - polskiego biura turystycznego w Auckland, które prowadzi również konsultacje imigracyjne dla Polaków.

Pomoc